Việc 21 định chế tài chính toàn cầu cùng cam kết thành lập một công ty để phát hành stablecoin USD trong nửa đầu năm 2027 dễ được nhìn nhận như một bước tiến mới của Wall Street vào thị trường crypto. Tuy nhiên, ý nghĩa chiến lược của kế hoạch này lớn hơn câu chuyện “ngân hàng tham gia blockchain”.

Những cái tên như Bank of America, Citi, Goldman Sachs, Wells Fargo, UBS, Deutsche Bank, Santander, BBVA hay MUFG vốn đã sở hữu mạng lưới thanh toán, khách hàng doanh nghiệp và lượng tiền gửi khổng lồ.

Ở quy mô thị trường khoảng 303 tỷ USD theo dữ liệu được công bố cùng thời điểm, đây không còn là một thử nghiệm nhỏ. Citi thậm chí từng đưa ra kịch bản quy mô phát hành stablecoin có thể đạt khoảng 1,9 nghìn tỷ USD vào năm 2030.

Vì vậy, dự án của 21 định chế có thể được xem như một bước chuyển quan trọng: thay vì để Tether, Circle và các fintech định hình thị trường USD on-chain, các ngân hàng đang tìm cách xây lớp tiền số của chính mình.

1. Stablecoin ngân hàng không chỉ nhắm tới thị trường crypto

Ngày 1/9, 21 tổ chức dự kiến thành lập công ty liên doanh trong nửa cuối năm 2026, với mục tiêu phát hành stablecoin neo USD trong nửa đầu năm 2027. Euro được xác định là đồng tiền ưu tiên tiếp theo.

Dự án cũng định hướng tuân thủ GENIUS Act tại Mỹ và MiCA tại châu Âu, cho thấy sản phẩm ngay từ đầu được thiết kế cho môi trường tài chính regulated.

USDT hình thành và mở rộng chủ yếu nhờ nhu cầu giao dịch crypto, sau đó phát triển mạnh thành phương tiện chuyển USD tại các thị trường mới nổi. USDC đi theo hướng gần với tài chính truyền thống hơn, tập trung vào minh bạch dự trữ, compliance và khách hàng tổ chức.

Stablecoin của liên minh ngân hàng có thể đi theo hướng thứ ba: bắt đầu từ chính hệ thống ngân hàng.

Thay vì thuyết phục người dùng crypto chuyển từ USDT sang một token mới, consortium có thể tích hợp stablecoin trực tiếp vào cash management, treasury, custody và thanh toán quốc tế mà khách hàng doanh nghiệp đã sử dụng.

2. Cuộc cạnh tranh lớn hơn nằm ở tiền gửi

Một trong những tác động dài hạn quan trọng nhất của stablecoin đối với ngân hàng là khả năng thay đổi cấu trúc tiền gửi. Trong mô hình truyền thống, doanh nghiệp hoặc cá nhân giữ USD tại ngân hàng. Ngân hàng sử dụng nguồn tiền gửi đó trong hoạt động tài chính và hưởng lợi từ chênh lệch lãi suất.

Stablecoin tạo ra một lựa chọn khác. Người dùng có thể đổi USD thành USDT hoặc USDC, giữ chúng trong ví và chuyển tiền 24/7 mà không cần mỗi giao dịch phải đi qua hệ thống ngân hàng đại lý.

Khi đó, USD vẫn tồn tại ở đâu đó dưới dạng tài sản dự trữ của issuer, nhưng mối quan hệ trực tiếp với người dùng đã chuyển từ ngân hàng sang nhà phát hành stablecoin.

Nếu stablecoin phát triển lên quy mô hàng nghìn tỷ USD, các ngân hàng không chỉ có nguy cơ mất một phần tiền gửi. Họ còn có thể mất giao diện khách hàng, dữ liệu thanh toán và vị trí trung tâm trong dòng tiền xuyên biên giới.

Xem thêm: Stellar đang thắng cuộc đua RWA bằng trái phiếu và tín dụng

3. Ai giữ reserve sẽ là một phần quan trọng của cuộc cạnh tranh

Stablecoin còn tạo ra một mô hình kinh tế rất hấp dẫn từ tài sản dự trữ. Khi người dùng đưa 1 USD cho issuer để nhận stablecoin, số tiền đó có thể được giữ dưới dạng tiền mặt, tiền gửi hoặc Treasury ngắn hạn tùy cấu trúc của sản phẩm.

Lợi suất từ lượng tài sản dự trữ khổng lồ này có thể trở thành nguồn doanh thu đáng kể. Circle và Tether đã cho thấy reserve không chỉ là lớp bảo đảm cho stablecoin. Nó còn là trung tâm của mô hình kinh doanh.

Điều này tạo ra một động lực rõ ràng cho ngân hàng. Nếu thị trường stablecoin tiến tới quy mô mà Citi từng dự báo cho năm 2030, việc để các issuer bên ngoài kiểm soát phần lớn reserve đồng nghĩa ngành ngân hàng đang nhường một nguồn tài sản và doanh thu tiềm năng đáng kể.

Tuy nhiên, chính vấn đề này cũng đặt ra câu hỏi lớn chưa được giải đáp: ai trong 21 thành viên sẽ custody reserve và lợi ích kinh tế từ reserve sẽ được phân chia như thế nào? Cho đến khi cấu trúc pháp nhân và dự trữ được công bố, chưa thể đánh giá đầy đủ mô hình kinh doanh của dự án.

4. USDT khó bị thay thế hơn vì lợi thế của Tether nằm ngoài ngân hàng

Tether đứng ở một vị trí khác khi hiện chiếm khoảng 60% thị trường stablecoin. Nhưng market share chỉ là một phần của lợi thế. Giá trị lớn nhất của USDT nằm ở hiệu ứng mạng.

Token này xuất hiện trên nhiều blockchain, được hỗ trợ bởi hầu hết sàn giao dịch lớn và có thanh khoản P2P sâu tại nhiều thị trường. Đối với không ít người dùng ở châu Á, Mỹ Latinh hay các nền kinh tế có nhu cầu USD cao, USDT đã trở thành một dạng “USD internet” thực dụng.

Một stablecoin ngân hàng muốn cạnh tranh trực tiếp phải tái tạo được mạng lưới đó. Đây là nhiệm vụ khó hơn nhiều so với việc phát hành một token có tài sản bảo chứng tốt. Do đó, kịch bản “stablecoin ngân hàng xuất hiện và USDT nhanh chóng mất vị thế” chưa có nhiều cơ sở ở thời điểm hiện tại.

Xem thêm: 100 tỷ USD crypto trong tay người Việt: Dragon Capital muốn token hóa ETF, cơ hội hay con số cần thận trọng?

5. Blockchain nào được chọn có thể quyết định đối thủ thực sự của stablecoin này

Một chi tiết quan trọng khác hiện chưa được xác nhận là blockchain mà stablecoin sẽ sử dụng. Nếu token chủ yếu hoạt động trên một permissioned network giữa các ngân hàng, đối thủ trực tiếp của nó có thể là SWIFT, correspondent banking hoặc các hệ thống settlement truyền thống nhiều hơn USDT.

Ngược lại, nếu stablecoin được phát hành trên Ethereum, Solana hoặc những public blockchain khác, mức độ cạnh tranh với USDC và USDT sẽ cao hơn đáng kể. Khi đó, token có thể được đưa vào ví, exchange, payment application và thậm chí DeFi.

Khả năng cao một stablecoin regulated vẫn sẽ tích hợp các cơ chế kiểm soát ở smart contract, chẳng hạn freeze hoặc blacklist. Mô hình cuối cùng vì vậy có thể là hạ tầng blockchain mở nhưng đồng tiền được kiểm soát ở cấp issuer.

6. Stablecoin năm 2027 có thể trở thành thị trường ba cực

Một kịch bản đáng chú ý là stablecoin không đi tới mô hình “winner takes all”. Thay vào đó, thị trường có thể phân thành ba nhóm.

 > USDT tiếp tục thống trị crypto trading, P2P và các thị trường có nhu cầu USD ngoài hệ thống ngân hàng cao.

 > USDC giữ vị trí quan trọng trong fintech, public blockchain, DeFi và các ứng dụng institutional crypto.

Trong khi đó, stablecoin ngân hàng tập trung vào corporate treasury, B2B settlement và thanh toán xuyên biên giới regulated. Nếu kịch bản này xảy ra, câu hỏi quan trọng là stablecoin nào kiểm soát từng loại dòng tiền.

Đây cũng là lý do stablecoin của 21 định chế có thể trở thành đối thủ đáng ngại với Circle ngay cả khi market cap ban đầu thấp hơn USDT rất nhiều.

7. Kết luận

Liên minh 21 định chế tài chính chuẩn bị phát hành stablecoin USD cho thấy stablecoin đã bắt đầu trở thành vấn đề chiến lược đối với mô hình tiền gửi và thanh toán của chính ngành ngân hàng.

Ở khía cạnh này, Circle có thể chịu sức ép sớm hơn Tether. USDC cạnh tranh trực tiếp trong phân khúc institutional và regulated finance, trong khi USDT vẫn có một hào kinh tế tương đối khác biệt nhờ thanh khoản, P2P và network effect tại các thị trường ngoài Mỹ.

Liên minh ngân hàng cũng chưa chắc chiến thắng. Governance giữa 21 thành viên, lựa chọn blockchain, cấu trúc reserve và khả năng tạo thanh khoản bên ngoài hệ thống ngân hàng vẫn là những bài toán chưa có lời giải.

Câu hỏi thường gặp

Stablecoin của 21 ngân hàng đã được phát hành chưa?

Chưa. Theo thông tin được công bố, nhóm hướng tới thành lập công ty trong nửa cuối năm 2026 và phát hành stablecoin USD trong nửa đầu năm 2027.

Stablecoin ngân hàng có thể thay thế USDT không?

Chưa có cơ sở để kết luận. USDT sở hữu network effect rất lớn trong crypto trading, P2P và các thị trường mới nổi. Stablecoin ngân hàng trước mắt có lợi thế rõ hơn ở khách hàng doanh nghiệp và thanh toán regulated.

Tại sao Circle có thể chịu áp lực lớn hơn Tether?

USDC được định vị mạnh ở compliance và khách hàng tổ chức, đúng vào phân khúc mà các ngân hàng có quan hệ khách hàng và hạ tầng phân phối sẵn có.

Stablecoin ngân hàng có an toàn hơn USDT và USDC không?

Chưa thể kết luận trước khi có thông tin về reserve, custody và redemption. Thương hiệu ngân hàng lớn không tự động loại bỏ rủi ro vận hành hoặc thanh khoản.

Stablecoin ngân hàng có thể đóng băng ví không?

Khả năng này đáng được tính đến đối với một sản phẩm regulated. Việc tuân thủ sanctions và yêu cầu pháp lý thường đòi hỏi issuer có cơ chế kiểm soát nhất định.

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin và kiến thức tổng hợp từ các nguồn công khai về dự án. Đây không phải là khuyến nghị đầu tư. Blockintosh không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định tài chính hay rủi ro nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trong bài viết.

Xem thêm: BitMine nắm gần 4,8% nguồn cung Ethereum sau khi mua thêm 32.447 ETH